Türkiye Cumhuriyeti

Taşkent Büyükelçiliği

Bilgi Notları

TÜRKİYE - ÖZBEKİSTAN İLİŞKİLER, 15.02.2016

TÜRKİYE - ÖZBEKİSTAN İLİŞKİLERİ

 

Türkiye, 16 Aralık 1991 tarihinde Özbekistan’ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olmuş, 4 Mart 1992 tarihinde iki ülke arasında diplomatik ilişkiler tesis edilmiş ve Taşkent’teki ilk Büyükelçilik ülkemiz tarafından açılmıştır.  İlişkilerin hukuki temelini oluşturmak amacıyla bu ülke ile 90’ın üzerinde ikili anlaşma ve protokol imzalanmış, karşılıklı çok sayıda üst düzey ziyaret gerçekleştirilmiştir.

 

Türkiye, kardeş Özbek halkıyla arasındaki ilişkilerin her alanda gelişmesine büyük önem vermekte ve siyasi ilişkilerdeki durgunluğun aşılması yönünde gayret göstermektedir Özbekistan, tarihi ve kültürel birikimi, stratejik konumu, doğal kaynakları ve Orta Asya nüfusunun yarısını oluşturan 30 milyon civarındaki nüfusu ile bölgesel barış ve istikrar için önemli bir konumdadır.

 

Türkiye-Özbekistan ilişkilerinde son yıllarda ümit vadeden gelişmeler meydana gelmiştir. 2012-2013 yıllarında BM Genel Kurulu marjında Dışişleri Bakanları düzeyinde yapılan görüşmeleri takiben, Özbekistan 2014 Ocak ayında ülkemizin 2015-2016 BMGK adaylığına desteğini açıklamıştır. Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın Başbakanlığı döneminde Özbekistan Cumhurbaşkanı İslam Karimov ile 7 Şubat 2014 tarihinde Soçi Olimpiyatları açılış töreni marjında görüşme gerçekleştirmesi ve 2014 Temmuz ayında Sayın Başbakanımız Ahmet Davutoğlu’nun Dışişleri Başkanı sıfatıyla Özbekistan’a yaptığı ziyaret başta olmak üzere gerçekleştirilen karşılıklı ziyaretler ve üst düzey görüşmeler ilişkilerin gelişmesi yönündeki önemli adımları teşkil etmektedir.

 

Ekonomi Bakanlığımızın verilerine göre, Özbekistan ile dış ticaretimiz 2015 yılında 489 milyon Doları ihracatımız, 712 milyon Doları ithalatımız olmak üzere 1,201 milyon Dolar olarak gerçekleşmiştir.

 

Özbekistan’da halihazırda yaklaşık 450 Türk firması bulunmaktadır. Bu firmalar başta tekstil, taahhüt, gıda, otelcilik, inşaat malzemeleri ve plastik, ilaç ve hizmet sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Bu yatırımların Özbekistan ekonomisine yıllık yaklaşık 300 milyon dolarlık ihracat, 50.000 istihdam sağlamaktadır.

 

Türkiye, Özbek vatandaşlarının turizm amacıyla en fazla tercih ettikleri ülkeler arasında yer almaktadır. Özbek vatandaşlarına uyguladığımız vize muafiyetinin de etkisiyle bu ilgi giderek artmaktadır. Ülkemizi ziyaret eden Özbek vatandaşlarının sayısı 2012-2014 yılları arasında %34 oranında artışla 143.000’e ulaşmıştır.

 

Türk Havayolları (THY) ve Özbekistan Havayolları’nın İstanbul-Taşkent arasında her gün tarifeli seferleri bulunmaktadır. THY uçuş sayısını arttırmayı ve destinasyonları arasına Semerkant ve Buhara’yı da eklemeyi hedeflemektedir.

 

TİKA, kurulduğu 1992 yılından bu yana Özbekistan’da sağlık, restorasyon, tarım kalkınma, maliye, turizm alanında proje ve faaliyetlerini arttırarak sürdürmektedir. Bu çerçevede, Türkiye ve Özbekistan Sağlık Bakanlıkları, Türkiye Interplast Derneği ve Özbekistan Sağlam Evlat Vakfı işbirliğinde 2009-2015 yıllarında gerçekleştirilen plastik cerrahi operasyonlarda yaklaşık 1500 hasta muayene edilerek, 0-20 yaş arası toplam 580 kişiye yönelik plastik cerrahi operasyon gerçekleştirilmesi, Taşkent’te Özbekistan ve Orta Asya’nın ilk Kemik İliği Nakil Merkezi kurulması, ilgili Özbek kurumları işbirliğiyle bazı devlet okullarında bilgisayar sınıfı oluşturulması, Özbek polis ve sağlık personeline hizmet içi eğitim düzenlenmesi, Özbekistan’da merkezlerden uzak bölgelerde ve kırsal kesimde yaşayan halka kaliteli sağlık hizmeti sunulması amacıyla iki adet mobil klinik araç temin edilmesi (10 adet mobil klinik aracın ise teslimi konusunda son aşamaya gelinmiştir) TİKA tarafından Özbekistan’da gerçekleştirilen önemli projelerdir. TİKA’nın Özbekistan’da gerçekleştirdiği faaliyet ve projelerin toplam değeri 2015 yılı itibariyle 21 milyon Dolara ulaşmış olup, 2016 yılında gerçekleştirilmesi planlanan projelerle sözkonusu tutarın 25 milyon Dolara çıkarılması öngörülmektedir.